Eén Vuistslag, € 2.000 of € 95.000 Smartengeld: Zo Past de Rechter de Rotterdamse Schaal Toe

Twee recente civiele uitspraken laten zien hoe de rechter deze schaal in de praktijk toepast. In beide zaken ging het om één klap. De ene zaak leidde tot tandletsel en een smartengeldvergoeding van € 2.000. De andere klap had blijvende epilepsie tot gevolg, waarvoor € 95.000 aan smartengeld werd toegekend.

In april besteedden wij al aandacht aan de Rotterdamse Schaal en de gevolgen daarvan voor de vaststelling van smartengeld. Inmiddels zijn de eerste uitspraken gewezen waarin rechters de schaal daadwerkelijk toepassen. Juist deze uitspraken laten zien waarom de Rotterdamse Schaal een waardevol hulpmiddel is: hoewel in beide zaken sprake was van één klap, leidde het verschil in de ernst en de blijvende gevolgen van het letsel tot een aanzienlijk verschil in de toegekende smartengeldvergoeding.

Hoe werkt de Rotterdamse Schaal ook alweer?

De Rotterdamse Schaal is een door onderzoekers van de Erasmus Universiteit ontwikkelde systematiek voor de begroting van smartengeld. De Schaal deelt verschillende soorten letsel in categorieën in en geeft per categorie een bandbreedte waarbinnen het smartengeld doorgaans wordt begroot.

Sinds 1 januari 2026 gelden binnen de Rechtspraak aanbevelingen voor de begroting van smartengeld. Op grond van deze aanbevelingen benaderen rechters de begroting van smartengeld bij letsel in beginsel via de methode van de Rotterdamse Schaal. Daarbij blijft ruimte bestaan om, afhankelijk van de omstandigheden van het geval, binnen of, indien daartoe aanleiding bestaat, buiten de bandbreedte uit te komen.

De bandbreedte vormt dus het vertrekpunt, niet het eindpunt. De uiteindelijke hoogte van het smartengeld hangt af van de concrete gevolgen van het letsel en de overige omstandigheden van het geval. De twee onderstaande uitspraken laten zien hoe dat in de praktijk uitwerkt.

Benieuwd in welke categorie uw letsel mogelijk valt?

Onze gratis smartengeldtool is gebaseerd op de categorieën van de Rotterdamse Schaal en geeft een eerste indicatie van de bandbreedte die in uw situatie van toepassing kan zijn.

Naar de Smartengeld Tool

€ 2.000 smartengeld na een vuistslag op een festival

De eerste uitspraak is afkomstig van de kantonrechter Rotterdam van 12 juni 2026 (ECLI:NL:RBROT:2026:6761). Tijdens een festival in september 2023 kreeg een man een vuistslag in zijn gezicht. Daarbij raakte een voortand ernstig beschadigd, waardoor een implantaat noodzakelijk was. De dader stelde dat hij uit noodweer had gehandeld en voerde daarnaast aan dat sprake was van eigen schuld aan de zijde van het slachtoffer. De kantonrechter verwierp beide verweren op basis van de getuigenverklaringen, zodat de schade volledig voor rekening van de dader kwam.

Bij de begroting van het smartengeld zocht de kantonrechter, zoals hij uitdrukkelijk overwoog, in de eerste plaats aansluiting bij de Rotterdamse Schaal. Voor het verlies of de ernstige beschadiging van één voortand noemt de Rotterdamse Schaal een bandbreedte van € 1.500 tot € 2.000. Het slachtoffer had € 2.000 aan smartengeld gevorderd en de kantonrechter wees dit bedrag volledig toe. Daarbij overwoog de kantonrechter onder meer dat de Rotterdamse Schaal is gebaseerd op het prijspeil van medio 2025, terwijl de mishandeling al in 2023 had plaatsgevonden. Daarnaast woog mee dat het slachtoffer gedurende bijna anderhalve maand uitsluitend vloeibaar voedsel had kunnen nuttigen.

Naast het smartengeld kende de kantonrechter ook de gevorderde materiële schade toe.

€ 95.000 na één klap met blijvend hersenletsel

Hoe anders kan één vuistslag uitpakken. In een zaak bij de rechtbank Midden-Nederland (uitspraak van 18 februari 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:697) leidde één klap tot een schedelbreuk, hersenbloedingen en blijvende epilepsie. Het slachtoffer was op dat moment 21 jaar oud. De dader werd strafrechtelijk veroordeeld. In de strafprocedure werd aan het slachtoffer al € 7.500 aan smartengeld toegekend. Voor vergoeding van zijn volledige schade wendde hij zich vervolgens tot de civiele rechter. Daarbij vorderde hij € 100.000 aan smartengeld.

Ook in deze zaak zocht de rechtbank nadrukkelijk aansluiting bij de Rotterdamse Schaal. De rechtbank overwoog dat binnen de Rotterdamse Schaal verschillende categorieën voor epilepsie zijn opgenomen, afhankelijk van de ernst en de gevolgen van de aandoening. Het letsel van het slachtoffer werd ingedeeld in de categorie grand mal epilepsie, waarvoor de Schaal een bandbreedte van € 70.000 tot € 105.000 noemt. De rechtbank begrootte het smartengeld op € 95.000 en wees daarbij uitdrukkelijk op de in de Rotterdamse Schaal genoemde weegfactoren. Daarbij speelde niet alleen de aard van het letsel een rol, maar ook de gevolgen daarvan voor het dagelijks leven. De rechtbank achtte onder meer van belang dat het slachtoffer nog altijd drie tot vier epileptische aanvallen per maand heeft, ondanks medicatie, dat hij naar verwachting levenslang behandeld zal moeten worden en dat hij ten tijde van het ongeval nog maar 21 jaar oud was. Daarnaast woog de rechtbank mee dat de epilepsie een grote psychische en sociale impact heeft. Het slachtoffer leeft voortdurend met de onzekerheid of en wanneer zich een nieuwe aanval zal voordoen, wordt in zijn zelfstandigheid beperkt en ziet zijn toekomstperspectief ingrijpend veranderen.

Omdat het slachtoffer in de strafprocedure al € 7.500 aan smartengeld had ontvangen, bracht de rechtbank dit bedrag in mindering op de totale smartengeldvergoeding van € 95.000. Per saldo moest daarom nog € 87.500 aan aanvullend smartengeld worden betaald.

Deze uitspraak laat zien dat ernstig en blijvend letsel kan leiden tot een aanzienlijk hogere smartengeldvergoeding.

Waarom verschillen deze bedragen zo sterk?

Beide zaken begonnen met één klap. Toch ligt het ene smartengeld bijna vijftig keer hoger dan het andere. Het type letsel bepaalt de bandbreedte, terwijl de ernst van het letsel, de concrete gevolgen daarvan en de overige omstandigheden van het geval bepalend zijn voor de uiteindelijke hoogte van het smartengeld.

Letsel	Bandbreedte Schaal	Toegekend	Wat woog de rechter mee?
Ernstig beschadigde voortand	€ 1.500 tot € 2.000	€ 2.000	Bijna anderhalve maand uitsluitend vloeibaar voedsel
Blijvende grand mal epilepsie	€ 70.000 tot € 105.000	€ 95.000	Jonge leeftijd, drie tot vier epileptische aanvallen per maand ondanks medicatie, levenslange behandeling en de grote psychische en sociale impact van het letsel

Deze uitspraken maken duidelijk dat de Rotterdamse Schaal geen vaste bedragen voorschrijft. De Schaal vormt het uitgangspunt, waarna de rechter beoordeelt welk bedrag, gelet op de aard van het letsel, de concrete gevolgen daarvan en de overige omstandigheden van het geval, billijk is. Juist daardoor kan één vuistslag leiden tot een smartengeldvergoeding van € 2.000, terwijl een andere vuistslag, met veel ernstiger en blijvende gevolgen, een vergoeding van € 95.000 rechtvaardigt.

Wat betekent dit voor uw zaak?

De Rotterdamse Schaal biedt meer houvast bij de begroting van smartengeld. Aan de hand van de Schaal kan vaak al een eerste inschatting worden gemaakt van de bandbreedte waarbinnen het smartengeld waarschijnlijk zal worden begroot. De besproken uitspraken laten echter zien dat de uiteindelijke vergoeding afhangt van de concrete gevolgen van het letsel en de overige omstandigheden van het geval.

Houd er bovendien rekening mee dat smartengeld slechts één onderdeel van de totale schadevergoeding vormt. Afhankelijk van de situatie kunnen ook schadeposten als verlies van inkomen, medische kosten, kosten van huishoudelijke hulp en andere vermogensschade voor vergoeding in aanmerking komen.

Wilt u weten binnen welke bandbreedte uw smartengeld mogelijk valt? Gebruik dan onze gratis smartengeldtool, die is gebaseerd op de categorieën van de Rotterdamse Schaal. De tool geeft een eerste indicatie van het mogelijke smartengeld. Wilt u daarnaast weten welke overige schadeposten, zoals verlies van inkomen, medische kosten of huishoudelijke hulp, voor vergoeding in aanmerking kunnen komen? Neem dan gerust contact met ons op. Wij beoordelen graag uw zaak en adviseren u over uw mogelijkheden.

Veelgestelde vragen over de Rotterdamse Schaal

Is de Rotterdamse Schaal bindend voor de rechter?

Nee. De Rotterdamse Schaal is geen wet, maar maakt sinds 1 januari 2026 onderdeel uit van de aanbevelingen van de Rechtspraak voor de begroting van smartengeld. Rechters benaderen de begroting van smartengeld in beginsel via de methode van de Rotterdamse Schaal, maar blijven maatwerk leveren. Afhankelijk van de concrete gevolgen van het letsel en de overige omstandigheden van het geval kan de rechter binnen of, indien daartoe aanleiding bestaat, buiten de bandbreedte uitkomen.

Geldt de Rotterdamse Schaal ook buiten de rechtszaal?

In de praktijk wel. De meeste letselschadezaken worden in onderhandeling met de aansprakelijke partij of diens verzekeraar afgewikkeld, zonder tussenkomst van de rechter. Nu de Rotterdamse Schaal binnen de Rechtspraak als uitgangspunt wordt gehanteerd, ligt het voor de hand dat ook verzekeraars en belangenbehartigers de daarin opgenomen bandbreedtes als belangrijk referentiepunt gebruiken.

Krijg ik naast smartengeld ook mijn overige schade vergoed?

Ja. Smartengeld ziet uitsluitend op de immateriële schade, zoals pijn, verdriet en verminderd levensgenot. Daarnaast kan ook materiële schade voor vergoeding in aanmerking komen, zoals medische kosten, verlies van arbeidsvermogen, kosten van huishoudelijke hulp en andere vermogensschade. Welke schadeposten voor vergoeding in aanmerking komen, hangt af van de omstandigheden van het geval. Lees meer hierover op onze pagina over smartengeld.